Om veiligheid te kunnen garanderen en kwaliteit te kunnen waarborgen zijn er vaak criteria opgesteld waar producten of diensten aan moeten voldoen. Voor trappen geldt dat de belangrijkste regels staan opgesteld in het bouwbesluit en in de NEN3509 norm.
Het bouwbesluit
Het bouwbesluit is een vanuit de overheid opgesteld document waarin de regels staan waar alle bouwwerken in Nederland aan moeten voldoen. Van dit bouwbesluit bestaan verschillende versies, de meest recente versie is die van 2012. Alle nieuwbouwwoningen en nieuwbouwtrappen moeten aan dit besluit voldoen. Maar let op: voor bestaande bouw kan een andere versie gelden. Het eerste bouwbesluit werd in 1992 van kracht, het tweede in 2003 en het bouwbesluit van 2012 is de derde en dus meest recente versie. De trap moet voldoen aan de regelgeving die van kracht was toen het huis werd gebouwd.
Vragen over het bouwbesluit
Wij krijgen veel vragen over het bouwbesluit. Wat gebeurt er als mijn trap niet voldoet aan het bouwbesluit? Hoe zit het precies met de eisen die gesteld worden in het besluit? Etc. De belangrijkste zaken hebben wij uitgelegd in een artikel.
Naar het artikelNEN3509 norm
Welke afspraken en regels gelden voor een bepaald product of een bepaalde dienst staat samengevat in een NEN norm. Een norm is niet hetzelfde als een wet. In een wet staat waartoe je verplicht bent. Een norm is een soort beschrijving van wat een wet van je verwacht en hoe je hieraan kunt voldoen. NEN-normen worden vastgelegd door de Stichting Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut, dat ruim 34.000 normen beheert.
Regels trappen bouwbesluit en/of NEN-norm
De regels die in het bouwbesluit staan moeten te allen tijde worden opgevolgd. Deze zijn verplicht. Daarentegen hoeft niet altijd aan de NEN-norm te worden voldaan, dat is projectafhankelijk. De NEN-norm is in een bepaald opzicht een mooie aanvulling op het bouwbesluit. In het bouwbesluit staat bijvoorbeeld omschreven wat de minimale breedte van een trap moet zijn, maar niet hoe dit precies opgemeten dient te worden. Daar kun je dan weer de NEN-norm voor raadplegen. Maar omdat deze dus niet verplicht is, ontstaat soms een beetje een grijs gebied. Door de NEN-norm op te volgen optimaliseer je de beloopbaarheid van de trap.
Hieronder behandelen we enkele technische ‘eisen’ zoals omschreven in het bouwbesluit en/of de NEN-norm.
Let op: in het bouwbesluit worden verschillende eisen genoemd voor trappen met een woonfunctie of trappen met een andere gebruikersfunctie. Op deze pagina hebben wij de maten voor woonfunctie aangehouden.
Deze pagina is geschreven in januari 2021
Op- en aantrede
De aantrede betreft de horizontale afstand tussen twee voorzijden van opeenvolgende treden. De optrede betreft de verticale afstand tussen de bovenzijden van opeenvolgende treden. Een van de criteria is dat de aantrede altijd minimaal 22 cm moet zijn. De optrede mag maximaal 18,8 cm hoog zijn.
Breedte van de trap
Volgens het bouwbesluit dient een trap een minimumbreedte te hebben van 80 cm, maar er staat niet bij hoe je dit moet meten. Bij De Vries Trappen meten we de breedte van de trap altijd vanaf de buitenkant van de trapboom naar de buitenkant van de andere trapboom.
De trapformule
De beloopbaarheid van een trap is te berekenen aan de hand van de trapformule. Aan de hand van deze formule kan gecontroleerd worden of de juiste maten zijn gebruikt. De formule luidt: 2x optrede + 1x aantrede = 570- 630 mm. De uitkomst mag hier niet vanaf wijken volgens de NEN-norm.
Lees meer over de trapformuleHoogte onderkant vloer
De hoogtemaat gemeten vanaf de onderkant van de vloer tot de onderkant van het plafond moet minimaal 260 cm zijn.
Hoogte van de trap
Deze maat is bijna hetzelfde als de vorige, maar er is een klein verschil. Net als bij de vorige hoogtemaat begint het meten bij de bovenkant van de onderliggende vloer, maar dit keer gemeten tot de bovenkant van de bovenliggende vloer/ het plafond, c.q. de bovenste trede van de trap. Deze afstand mag maximaal 4 meter (400 cm) bedragen. Moet de trap een grotere hoogte overbruggen, dan moet er worden gewerkt met tussenbordessen.
Tussenbordes
Een tussenbordes, zoals beschreven in het vorige kopje, moet minimaal 80 x 80 cm zijn in het geval van een nieuwbouwwoning. Bij een bestaande woning is het 70 x 70 cm.
Klimlijn en loopgebied
De denkbeeldige lijn die de voorkanten van de treden met elkaar verbindt noemen we de klimlijn. Er kunnen meerdere klimlijnen per trap aanwezig zijn. Volgens de NEN-norm is een vereiste dat elk van de klimlijnen minimaal 30 cm uit de aangrenzende muur of afscheiding van de trap liggen. Het gebied waarbinnen de klimlijn(en) moet(en) liggen heet het loopgebied. Dit loopgebied moet volgens de NEN-norm minimaal 20 cm zijn: een trap moet namelijk minimaal 80 cm breed zijn, min 2x30 cm (aangezien de klimlijn 30 cm van beide kanten af moet liggen) is 20 cm.
Tredebreedte en Welbreedte
De oversteek van de voorzijde van de bovenliggende traptrede ten opzichte van de onderliggende achterzijde noemen we de 'wel'. De wel moet minimaal 1 cm breed zijn volgens NEN3509, maar gebruikelijk is deze ongeveer 4,5 cm. Als je de welbreedte en de aantrede weet, kun je de tredebreedte berekenen. De tredebreedte is namelijk welbreedte + aantrede. De tredebreedte moet minimaal 23 cm bedragen. Dat is ook wel logisch, want de aantrede moest immers 22 cm zijn (zie bouwbesluit) en de welbreedte 1 cm (zie NEN3509). Samen maakt dit 23. Een traptrede is standaard meestal 38 mm dik.
Doorloophoogte
De hoogtemaat gemeten vanaf de klimlijn tot het begin van het plafond noemen we de doorloophoogte. Deze moet minimaal 230 cm bedragen.
Afstand tussen de spijlen
Volgens het bouwbesluit zijn er in de gehele vloerafscheiding geen openingen toegestaan groter dan 10 centimeter. Dit betekent dat de spijlen van een traphek maximaal 10 centimeter uit elkaar geplaatst mogen worden.
Overklauterbaarheid
Om aan het bouwbesluit te voldoen mag het hekwerk van de trap niet overklauterbaar zijn. Dat wil zeggen: tussen 0,2 meter en 0,7 meter boven een vloer, een tredevlak of een vloer van een hellingbaan mogen geen opstapmogelijkheden zijn. Opstapmogelijkheden willen nog wel eens ontstaan wanneer de leuning op het hekwerk wordt gemonteerd. Wanneer dit het geval is, raden wij aan om voor een paneelhek te kiezen in plaats van een spijlenhekwerk.
Leuning verplicht
Volgens het bouwbesluit is het verplicht om minstens aan één zijde van de trap een trapleuning te bevestigen. Echter staat er niks voorgeschreven in het bouwbesluit over waar deze leuning moet beginnen. Bij De Vries Trappen laten wij de leuning altijd beginnen bij de eerste trede.
Meer traptermen
De op deze pagina genoemde termen is slechts een greep uit het vakjargon rondom de trap. Bent u op zoek naar de betekenis van een andere vakterm? Vergeet dan niet ons traptermen woordenboek raad te plegen!